Birçok insan zorbalık veya taciz düşündüğünde, bunu otomatik olarak fiziksel şiddetle ilişkilendirir. Fiziksel saldırganlık sadece sorunun bir parçasıdır ve çok ciddi bir zorbalık biçimi olmasına rağmen, ortaya çıkan tek tür zorbalık değildir. **Duygusal zorbalık**, bir kişiye aşağılayıcı, küçültücü veya tehdit edici gözlemler yapmak, onu sosyal olarak izole etmek veya özsaygısını zedelemek için çevresini manipüle etmek anlamına gelir. Bu, şu anda şiddetten uzak okullarda, sosyal alanlarda ve iş yerlerinde de mevcuttur.

Duygusal zorbalık, okullardaki zorbalık ve iş yerlerindeki mobbing ile de ilişkilidir. Her durumda, fiziksel, psikolojik, sosyal veya hiyerarşik bir güç istismarı söz konusudur ve bu, zamanla tekrarlanan ve diğer kişiye zarar vermeyi, onu kontrol etmeyi veya boyun eğdirmeyi amaçlayan bir davranıştır.

Duygusal zorbalık (yetişkinlere, ergenlere, gençlere veya çocuklara karşı) depresyona, anksiyete sorunlarına, düşük özsaygıya ve hatta intihara yol açabilir. Bu nedenle, duygusal zorbalara karşı mücadele etmek, okulları, topluluk alanlarını ve iş ortamlarını daha güvenli hale getirmek için çok önemlidir. Eğer çocuğunuzun duygusal olarak zorbalığa uğradığını düşünüyorsanız veya kendinizi başka biri tarafından zorbalığa uğramış hissediyorsanız, bunu durdurmak veya daha sağlıklı bir şekilde başa çıkmayı öğrenmek için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır.

Duygusal Zorbalık Nedir?

Bunu durdurmadan önce, duygusal zorbalığın ne olduğunu anlamak ve bunu zorbalıktan ayırt etmek önemlidir. Her tartışma, eleştiri veya anlaşmazlık zorbalık değildir. Duygusal zorbalık, genellikle tekrar eden birkaç unsur ile karakterizedir:

  • Zarar verme niyeti: Zorba, diğer kişinin kötü hissetmesini, aşağılanmasını, korkmasını veya dışlanmasını istemektedir.
  • Güç dengesizliği: Saldırgan, fiziksel, sosyal, duygusal, ekonomik veya hiyerarşik olarak daha fazla güce sahiptir veya böyle algılanmaktadır.
  • Zamanla tekrarlama: Tek seferlik bir olay değildir, aksine tekrarlayan bir kalıp ya da mağdurun tekrar yaşama korkusudur.
  • Yoğun duygusal etki: Korku, utanç, anksiyete, üzüntü, aşağılık hissi veya bloke olma gibi duygular yaratır.

Bu tür zorbalık birçok biçim alabilir. Hem okulda, işte hem de sosyal medyada en yaygın olanları şunlardır:

  • Konuşma tarzı, fiziksel görünüm, giyim tarzı, sosyal ilişkiler, aile veya kişinin kökeni hakkında sürekli alay etme.
  • İtibarını zedelemek, dışlanma yaratmak veya birini gruptan izole etmek için dedikodu ve söylentiler yayma.
  • Sosyal izolasyon, örneğin bir kişiyi sistematik olarak oyunlardan, grup çalışmalarından, sohbetlerden veya etkinliklerden dışlamak.
  • İma edilen tehditler: Mağdurun itaat etmemesi veya olanları anlatması durumunda ceza, intikam veya aşağılamalar içeren ifadeler.
  • Siber zorbalık, örneğin yaralayıcı mesajlar gönderme, izin almadan fotoğraf paylaşma, sosyal medya veya sınıf gruplarında aşağılayıcı yorumlar yazma.

Okul ortamında, genellikle kızlar daha ilişkisel zorbalık biçimlerini kullanırken, erkekler fiziksel ve duygusal biçimleri birleştirir. İş yerinde, zorbalık, kamuya açık aşağılamalar, sürekli eleştiriler, kişiyi görmezden gelme, saygısızca görevlerle aşırı yükleme veya işten çıkarma ve ceza tehditleri şeklinde ortaya çıkabilir. Sınıfta bunu ele almak için, öğretmenlere ve ailelere yardımcı olabilecek pratik öneriler bulunmaktadır.

Çocuğunuzun duygusal olarak zorbalığa uğradığını gösteren işaretleri tanımak çok önemlidir. Çocuğunuz okula giderken, bu onun için çok zor olabilir ve yaşadığı durum, onun duygusal olarak zarar görmesine neden olan bir durumu tolere etmesi olabilir. Eve morluklarla dönmemesi, okulda duygusal zorbalık nedeniyle acı çekmediği anlamına gelmez. Pratik bir rehberliğe ihtiyacınız varsa, çocuğunuza zorbalık yapıldığında ne yapmanız gerektiğini öğrenebilirsiniz.

Çocuklar çoğu zaman zorbalığa uğradıklarını gizlemeye çalışırlar. Bu, saldırganın onlara eğer durumu ebeveynlerine anlatırlarsa zarar vereceği tehdidinde bulunmuş olmasından veya çocuğun, olanları konuşmakta rahatsız hissetmesinden, utanç duymasından ya da kimsenin ona inanmayacağından korkmasından kaynaklanabilir. Ayrıca, durumu anlatırsa, durumun daha da kötüleşeceğinden korkabilir.

Belirtiler çok çeşitli olabilir, çünkü bu, zorbalığa uğrayan çocuğa bağlıdır, ancak çocukların ebeveynlerinden fazla koruma istemesi, okula gitmeden önce karın veya baş ağrısı çekmesi, ani ruh hali değişimleri yaşaması veya daha önce rahat hissettikleri sınıflara veya etkinliklere katılmakta yoğun bir direnç göstermesi durumunda uyarı işaretleri olabilir.

Duygusal zorbalığın diğer göstergeleri şunlar olabilir:

  • Kabuslar, uykuya dalma sorunları veya kaygı ile uyanma gibi uyku değişiklikleri.
  • Okul başarısında düşüş veya daha önce ilgi duyduğu çalışma ve etkinliklere olan ilgisini kaybetme.
  • İştah kaybı veya yeme bozukluğu, yemeği kaygıyı yönetme ile ilişkilendirme.
  • Eve kapanma, odasında çok fazla zaman geçirme, gününü veya arkadaşlarını konuşmaktan kaçınma.
  • Kaygılı bir şekilde cep telefonu kullanma veya zorbalığa uğradığı mesajlar veya gruplar nedeniyle telefona bakmaktan kaçınma.

Bir şeylerin yolunda gitmediğini fark ederseniz, çocuğunuzla bir konuşma yapmanız çok önemlidir. Bu sayede çocuğunuzun gerçekten okulda veya diğer alanlarda duygusal olarak zorbalığa uğrayıp uğramadığını öğrenebilirsiniz. Yargılamadan, söylediklerini küçümsemeden ve onu suçlamadan dinlemek, paylaşımda bulunması için güvenli hissetmesini sağlamak için esastır. Ancak bu şekilde uygun çözümleri bulabilirsiniz. Bu dinlemeyi desteklemek için, mağdurları anlamanın önemini bilmek faydalıdır.

Olanlarla Yüzleşmek: Çocuklar ve Ergenler için Stratejiler

Çocuğunuza bu durumlarla başa çıkmayı öğretmeniz gerekmektedir. Doğrudan mücadele, yani yumruk veya hakaretle karşılık vermek, durumu daha da kötüleştirecektir ve çocuğunuzun okulda sorunlar yaşamasına veya ceza almasına neden olabilir. Bunun yerine, güvenli bir şekilde yanıt vermeyi sağlayacak başa çıkma stratejileri öğretin. Zorbalık karşıtı etkinlikler ve oyunlar, güvenli yanıtları uygulamak için faydalı olabilir.

İlk araç, sağlam ve sakin bir ses kullanmayı öğrenmektir. Onunla birlikte "Beni rahat bırak", "Senden korkmuyorum", "Bana böyle konuşma" veya "Hakaretleri dinlemeyeceğim" gibi basit cümleler üzerinde pratik yapabilirsiniz. Bu yanıtları evde pratik etmek, okulda veya lisede tekrar yaşandığında daha hazırlıklı olmasına yardımcı olacaktır.

İkinci araç, güvenli bir şekilde geri çekilmektir. Durumu sakin bir şekilde, koşmadan, korksa bile yürüyerek uzaklaşmayı öğretin. Yetişkinlerin veya daha fazla insanın olduğu alanları aramayı önerin. Bu, korkak olmakla ilgili değil, kendini korumakla ilgilidir ve saldırgana yoğun bir tepki verme tatmini sağlamamaktır.

Ayrıca, çocukların gruplar halinde kalmaları da uygun olacaktır, böylece zorbalık yapanlar korkar ve onlara zarar vermez. Mağdurlar genellikle daha yalnız olan veya daha az sosyal desteği olan çocuklardır. Sağlıklı arkadaşlıkları teşvik etmek ve bir grubun parçası olduğunu hissettirmek, zorbalık riskini önemli ölçüde azaltır.

Öğretebileceğiniz diğer faydalı ipuçları şunlardır:

  • Hakaretlerle karşılık vermemek, çünkü bu sadece çatışmayı besler ve genellikle mağdura da zarar verir.
  • Siber zorbalık mesajlarını sessiz tutmamak: bunları yardım edebilecek bir yetişkine göstermelidir. Siber zorbalığın sonuçları hakkında bilgi alarak nasıl hareket edeceğinizi öğrenin.
  • Saldırganla yalnız kalmaktan kaçınmak, koridorlarda, tuvaletlerde, az denetlenen alanlarda veya okul çıkışında.
  • Her tekrarında en az bir güvenilir yetişkinle (ebeveynler, öğretmen, eğitmen) olanları paylaşmak.

Ayrıca, içsel güvenliğini geliştirmesine yardımcı olabilirsiniz. Güçlü bir özsaygı, önemli bir koruma faktörüdür: ne kadar yeteneklerinin, niteliklerinin ve kendisini seven kişilerin farkında olursa, zorbalığın üzerindeki güç o kadar azalır. Olumlu düşünme ve özsaygıyı geliştirmek, örneğin olumlu düşünmenin nasıl yardımcı olabileceği gibi kaynaklarla faydalı olabilir.

Diğer Yetişkinleri Dikkatlice Dâhil Etmek

Eğer çocuğunuz duygusal olarak zorbalığa uğruyorsa, okulda diğer yetişkinleri durumu bilgilendirmek önemlidir. Böylece, herhangi bir sözlü şiddet veya dışlanma durumu gerçekleştiğinde, yetişkin müdahale edebilir ve zorbalığı sona erdirmeye yardımcı olabilir. Okuldaki öğretmen, otobüs şoförü, okul müdürü veya diğer kişilerin neler olduğunu bilmesi gerekmektedir, her zaman güven ve gizlilik çerçevesinde.

Okul ile konuştuğunuzda, neyin olduğunu mümkün olduğunca somut bir şekilde açıklamanız önerilir: kimlerin dahil olduğu, ne zamandan beri, hangi mesajların veya jestlerin tekrarlandığı, hangi yerlerde daha sık gerçekleştiği, siber zorbalık olup olmadığı vb. Eğer mesajların veya paylaşımların ekran görüntüleri varsa, bunlar çok faydalı bir kanıt olabilir.

Öğretmenlerle müdahale şekli konusunda anlaşmak, çocukların her şeyin "arka planda" yapıldığını hissetmemeleri için önemlidir, ancak aynı zamanda mağdurun hedef alınmasını da önlemek gerekir; bu durum zorbalığı artırabilir. Amaç, öğretmenin müdahale ettiğinde, o anda bir şey gördüğü veya duyduğu izlenimini vermektir, böylece saldırgan çocuğun sürekli "ihbar ettiğini" hissetmez.

Herkes birlikte zorbanın durdurulmasına yardımcı olabilir, ancak gözlerini kapatmamaları gerekir. Uygunsuz bir davranış gören yetişkinler, toplanıp sorun hakkında tartışabilir ve olası çözümleri değerlendirebilir: gerekirse sınıf değişiklikleri, teneffüslerde destek, okulun zorbalık politikalarının gözden geçirilmesi, birlikte yaşama eğitimi vb.

Bu ilk toplantıdan sonra, durumu ilerlemesini kontrol etmek için takip toplantıları yapmak gerekecektir. Hangi önlemlerin alınacağını, hangi sürelerde ve nasıl değerlendirileceğini açıkça sorun. Aile ve okul arasında sürekli bir iletişim sağlamak, müdahaleleri ayarlamak için önemlidir ve zorbalık sona erene kadar devam etmelidir.

Evin Güvenli Bir Yer Olmalıdır

Ev, çocuk için güvenli bir yer olmalıdır. Çocukların evlerine girdiklerinde, her zaman güvende olacakları bir sığınak bulduklarını hissetmeleri gerekmektedir. Duygusal zorbalıkla yüzleşen ve bunu aşabilen çocuklar, evlerinde güvenli ve sevgi dolu bir ortam olduğu için depresyona girmeden geçirebilirler. Okuldaki durum kötüleştiğinde, çocuklar her gün eve dönmeyi düşünmeli ve korunduklarını hissetmelidir.

Bunun için, evinizi çocuklarınızın stresini azaltacak kadar temiz ve düzenli tutmalısınız, onları kapıdan sevgiyle karşılamalı ve her zaman sevilip sayıldıklarını hissettirmelisiniz. Gerçek bir ilgiyle günlerinin nasıl geçtiğini sormak, kesintisiz dinlemek ve anlayış göstermek gibi basit jestler, güçlü bir güven temeli oluşturur.

Ayrıca, onlara kaliteli zaman sunmak da çok önemlidir: ailece akşam yemeği yemek, evin dışında ve içinde etkinlikler yapmak, günlük şeyler hakkında konuşmak, hobileri paylaşmak, duygular ve arkadaşlarıyla ilişkiler hakkında konuşmak. Çocuğunuz, başına gelen her şeyle ilgilendiğinizi ve onun yakın çevresinde çok önemli bir kişi olduğunu anlamalıdır.

Olanları anlattığında, "ona aldırma", "kesinlikle abartıyorsun" veya "kendini savun" gibi yanıtlar vermekten kaçının. İyi niyetle söyleseniz bile, bu durum onu anlaşılamamış veya suçlu hissettirebilir. Duygularını doğrulamak daha iyidir ("kötü hissettirdiğini anlıyorum", "korkmanız normal") ve ardından birlikte çözümler aramak. Mağdura verilmemesi gereken tavsiyeler vermekten kaçının.

Düşünce düzeninde çok güçlü bir etki varsa, depresyon belirtileri, yoğun anksiyete, kendine zarar verme düşünceleri veya çok ani davranış değişiklikleri varsa, çocuğun iyileşme sürecinde ona eşlik etmek için profesyonel yardım (çocuk veya genç psikoloğu, okul rehberliği, pediatrist) almak önerilir. Zorbalığın sonuçları hakkında bilgi edinmek de faydalıdır.

Duygusal Becerileri Çocuğunuzla Çalışın

Gerekli olduğunda veya kendinizi yetersiz hissettiğinizde, çocuğunuzun empatik, iletişimsel ve duygusal düzenleme becerilerini geliştirmesi için bir uzmandan eğitim danışmanlığı alabilirsiniz. Okulda zorbalığa uğrayan birçok çocuk, içlerindeki öfkeyi dışa vurmak için zorba haline gelir.

Bunu önlemenin bir yolu, çocuğunuzla birlikte hizmet projeleri düzenlemek ve daha az şanslı insanlara yardım etmektir. Bu, başkalarını zorbalık yapma isteğini azaltacak ve daha çok, diğer zorbalara maruz kalanlara yardım etmeye yönlendirecektir. Kendini yararlı ve değerli hissetmek, olumlu bir aidiyet ve yeterlilik duygusunu güçlendirir. Zorbalık hakkında farkındalık etkinliklerinden yararlanarak bu öğrenmeyi teşvik edebilirsiniz.

Duygusal zorbalığa karşı en koruyucu olan duygusal beceriler şunlardır:

  • Kendi ve başkalarının duygularını tanımak ve adlandırmak (öfke, utanç, korku, üzüntü, hayal kırıklığı).
  • Saygılı bir şekilde sınır koymayı öğrenmek: "hayır" demek, rahatsızlığı ifade etmek, zararlı bir davranışın durmasını istemek.
  • Öfkeyi şiddet kullanmadan yönetmek: spor, yazma, resim yapma, derin nefes alma, güvendiği biriyle konuşma.
  • Empati geliştirmek, yani başkalarının yerine kendini koyabilme yeteneği ve onların nasıl hissedebileceğini anlayabilme.

Bu becerileri geliştirmek, sadece mağdurlara yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda zorbalık yapan çocuklar için de anahtar rol oynar. Birçok saldırgan birbirine benzer: başkalarını kontrol etmeyi severler, kendilerine odaklanmışlardır, sosyal becerileri azdır ve başkalarının yerine kendilerini koymakta zorluk çekerler. Bazen kendileri de zorbalığa veya şiddete maruz kalmışlardır veya bağırma, aşağılamalar veya kötü muamele normalleşen ortamlarda büyümüşlerdir.

Bu çocuklar ve ergenler psikolojik ve eğitimsel rehberliğe ihtiyaç duyarlar, sadece cezalara değil. Erken müdahale, zamanla daha ciddi saldırgan veya antisosyal davranış kalıplarının yerleşmesini önleyebilir. Eğer sorun çocuğunuzun saldırgan davranışlarıysa, okulda zorba olan çocuğunuz için sunulan destek gibi özel destek arayın.

Okul Dışında Etkinlikler Yapmak

Okul dışındaki etkinlikler, çocuğun özsaygısını artırmak için iyi bir destek sağlayabilir. Onu, iyi olduğu ve hoşlandığı şeyleri yaparak ekstra derslere yazdırmak, ona iyilik hissi verecek ve ayrıca yaşıtları ile iyi arkadaşlıklar kurmasını sağlayacaktır. Bu etkinlikler, takım sporları, müzik, tiyatro, sanat atölyeleri, boş zaman grupları veya gençlik dernekleri gibi, çocuğun yetenekleri ve karakteri ile değerlendirildiği ortamları keşfetmesine yardımcı olur ve sınıfındaki imajından bağımsız olarak. Bu, sağlıklı bir şekilde bağlantı kurabileceği birçok insan olduğunu anlamasına yardımcı olacaktır.

Bu şekilde, duygusal olarak zorbalık yapan kişinin tek bir sorun yaşadığını (muhtemelen duygusal bir sorun veya sosyal becerilerle ilgili bir sorun) fark edecektir ve zorbalık, kendisiyle iyi hissetmenin veya çevresini kontrol etmenin tek yolu olarak öğrendiği bir şeydir. **"Herkes" tarafından reddedildiği veya alay edildiği fikrini kırmak, güvenini yeniden kazanması için çok önemlidir.**

Hem okul içinde hem de dışında organize gruplara katılmak, zorbalık riskini azaltır, çünkü destek ağını artırır ve zorbalık durumlarında tanık olanların müdahale etme veya bir yetişkine haber verme olasılığını artırır.

Belirtileri zamanında tespit etmek, güvenli bir ev sunmak, duygusal becerileri geliştirmek, okul ortamını dahil etmek ve yeni olumlu ilişkileri teşvik etmek, zararı azaltmak ve çocuğun, ergenin veya yetişkinin hayatı boyunca kendisiyle birlikte taşıyacağı bir iç güvenlik hissi oluşturmak için temel adımlardır.